
Volkskunst en volkscultuur brengen een hernieuwde vrijheid met zich mee en mogelijkheden tot onderzoek. Ook de ambachtelijkheid die veel volkskunst kenmerkt, spreekt tot de verbeelding. Dit handwerk biedt kunstenaars de mogelijkheid zich meer te verhouden met ‘hoe’ zij dingen uitdrukken, dan ‘wat’ zij uitdrukken.
Binnen het dogma van het conceptuele is daarvoor lange tijd een gebrek aan aandacht geweest. Onder de paraplu van volkskunst en volkscultuur vindt binnen de kunsten een herwaardering van ambachtelijkheid plaats binnen disciplines als keramiek, glas, textiel, houtbewerking en schilderkunst.
Slow art
Ambachtelijkheid vraagt bij uitstek om verder te gaan dan een conceptuele benadering; het maakproces stuurt nadrukkelijk het concept. In een tijdsgewricht waar alles gaat over verklaarbaarheid, snelle effecten en beschikbaarheid stelt handwerk eisen als geduld, traagheid, technisch kunnen en concentratie.
In dat perspectief is de keuze voor ambachtelijkheid niet zozeer van deze tijd, als wel een voor deze tijd. Het staat zo voor een beschouwend karakter en voor alles dat in de 21ste eeuw naar de achtergrond lijkt te zijn verdwenen: handwerk, anti-modernisme, ambacht en rijpheid, kortom ‘slow art’.
Levensthema's
Maar boven alles onderkennen veel kunstenaars dat volkskunst en volkscultuur zich in de eerste plaats verhouden tot het leven. In hun pogingen zich te verhouden met de belangrijke en tijdloze thema’s van het leven als liefde, hoop, angst voor de dood en geloof bieden volkskunst en volkscultuur hen een handvat om op een directe manier zonder pretenties en ingebed in rituelen vorm te geven aan deze onderwerpen.
Geen intellectuele exercities en conceptuele plaatsbepalingen maar een directheid die je bij het kijken raakt in je maagstreek en niet in je hersenen. Precies zoals in het leven.
Samenvatting bijlage Beleidsnotitie 2009-2012 Tentoonstellingscommissie Kunstvereniging Diepenheim, auteurs Gijs Assmann / Hanne Hagenaars, 14 maart 2009
Volkskunst en -cultuur
Maatschappelijke betekenis
Voor veel kunstenaars zijn volkskunst en volkscultuur belangrijke inspiratiebronnen omdat zij hen helpt een relevante positie in te nemen. In de afgelopen eeuw heeft de kunst enorm haar best gedaan
om een autonome plek te veroveren. Met dit verlangen naar autonomie heeft de kunst zich ook van de wereld vervreemd. Veel kunstenaars onderzoeken op dit moment hoe kunst weer een betekenisvolle plek in de maatschappij kan innemen. Door het ontbreken van artistieke bedoelingen en door het vaak anonieme karakter van volkskunst en volkscultuur bieden zij kunstenaars een onbesmet en onbeschreven blad.
